Bugün kullandığımız şehir isimlerinin birçoğu, bu medeniyetlerin dillerinden süzülerek günümüze ulaştı. İşte memleketinizin tarihsel kökenine ışık tutan o eski isimler:
MARMARA BÖLGESİ
-
İstanbul: Antik Yunan döneminde Byzantion, Roma döneminde ise imparatorun adıyla Konstantinopolis olarak anılıyordu.

-
Bursa: Şehri kuran Kral I. Prusias’a ithafen Prusa ismini taşıyordu.

-
Edirne: Roma İmparatoru Hadrianus tarafından kurulduğu için Hadrianopolis deniyordu.

-
Çanakkale: Bölgede antik çağın önemli kentleri olan Dardanos ve Abydos bulunuyordu.

-
Kocaeli: Antik Bithynia krallığının başkenti olarak Nikomedia adıyla biliniyordu.

- Sakarya: Sakarya Nehri kıyısında kurulan pazardan dolayı Osmanlı döneminde Adapazarı adını aldı.

-
Bilecik: Bizans dönemindeki kale ismi olan Belekoma ile anılıyordu.

-
Kırklareli: Osmanlı kayıtlarında Kırk Kilise olarak geçmekteydi.

-
Tekirdağ: Trakya’nın antik kentlerinden biri olarak Rhaedestus adını taşıyordu.

-
Yalova: Hem Bizans hem Osmanlı döneminde Yalakabad olarak biliniyordu.

-
Balıkesir: Bölgeye hakim olan beylikten dolayı Karesi ismiyle anılıyordu.

EGE BÖLGESİ
-
İzmir: Mitolojik kökenleri olan antik Smyrna ismiyle dünyaca tanınıyordu.

-
Aydın: Antik İyonya’nın görkemli şehirlerinden biri olarak Tralleis adını taşıyordu.

-
Manisa: Antik dönemde Magnesia olarak biliniyordu.

-
Denizli: Türklerin verdiği Ladik isminden önce antik adı Laodikeia idi.

-
Muğla: Karya bölgesinin antik yerleşimi olan Mobolla ismine sahipti.

-
Afyonkarahisar: Selçuklular döneminde Karahisar-ı Sahip olarak adlandırılmıştı.

-
Kütahya: Frigya döneminden gelen Kotiaion ismiyle anılıyordu.

-
Uşak: Antik çağda Frigya sınırları içindeki Temenothyrea kentiydi.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ
-
Ankara: Galatlardan gelen ve Yunancada “çapa” anlamına gelen Ankyra ismini taşıyordu.

-
Konya: Yunan ve Roma kayıtlarında Iconium olarak geçmekteydi.

-
Kayseri: Kapadokya Krallığı’nın başkenti Mazaka iken Roma döneminde Caesarea oldu.

-
Eskişehir: Frigya’nın önemli kenti Dorylaion adıyla biliniyordu.

-
Sivas: Roma İmparatoru Augustus’a saygı nişanesi olarak Sebastia deniyordu.

-
Aksaray: Roma ve Bizans döneminde Archelais olarak anılıyordu.

-
Nevşehir: Osmanlı döneminde Muşkara olan adı, damat İbrahim Paşa tarafından Nevşehir (Yeni Şehir) olarak değiştirildi.

-
Niğde: Hitit ve Frig kayıtlarında Nahita ismiyle yer alıyordu.

-
Kırşehir: Bizans döneminde Justinianopolis veya Macissus olarak biliniyordu.

-
Karaman: Antik çağdaki adı Laranda idi.

-
Çankırı: Antik Paphlagonia’nın merkezi olan Gangra ismiyle anılıyordu.

-
Yozgat: Osmanlı döneminde sancağın adı olan Bozok ile biliniyordu.

-
Kırıkkale: Geçmişte bölgedeki bir köy olan Yahşihan adıyla anılıyordu.

KARADENİZ BÖLGESİ

-
Trabzon: Rumca “masa” anlamına gelen Trapezus ismiyle kurulmuştu.
-
Samsun: Antik bir Yunan kolonisi olan Amisos adını taşıyordu.
-
Rize: Antik dönemdeki ismi Rhizus idi.
-
Artvin: Osmanlı kayıtlarında Arapça kökenli Livana olarak geçiyordu.
-
Giresun: “Kiraz” kelimesinin kökeni olan Kerasus ismiyle anılıyordu.
-
Amasya: İsmini Amazon kraliçesinden alan Amaseia adını taşıyordu.
-
Sinop: Amazon kraliçesi Sinope‘nin adıyla anılan antik bir kentti.
-
Tokat: Pontus Krallığı döneminde kutsal sayılan Komana Pontika şehriydi.
-
Bolu: Roma İmparatoru Claudius’un şehri anlamında Claudiopolis deniyordu.
-
Zonguldak: Antik dönem yerleşimi olan Sandrake ismiyle biliniyordu.
-
Gümüşhane: Yunanca “Gümüş Şehir” anlamına gelen Argyropolis adını taşıyordu.
-
Kastamonu: Bizans dönemindeki ismi Timonion idi.
-
Düzce: Küçük bir yerleşimken Dusia adıyla biliniyordu.
-
Bartın: Bölgenin antik adı Parthenios idi.
-
Karabük: Merkeze yakın bölgenin eski adı olan Zefre ile anılıyordu.
-
Bayburt: Roma ve Bizans kayıtlarında Baiberd olarak geçmekteydi.
-
Ordu: Antik Yunan kolonisi olan Kotyora ismiyle biliniyordu.
AKDENİZ BÖLGESİ

-
Antalya: Şehri kuran Kral II. Attalos’un ismiyle Attaleia adını taşıyordu.
-
Adana: Kökeni Hititlere dayanan bölgede Batana ismi kullanılıyordu.
-
Mersin: Antik dönemdeki adı Zephyrium idi.
-
Hatay: Büyük İskender’in generali Seleukos tarafından kurulan Antakya (Antioch) ismine sahipti.
-
Kahramanmaraş: Roma döneminde Germenikya olarak biliniyordu.
-
Isparta: Antik çağ yerleşimi olan Baris ismiyle anılıyordu.
-
Burdur: Yunan ve Roma dönemindeki adı Polydorion idi.
-
Osmaniye: Osmanlı dönemindeki ismi Cebelibereket (Bereketli Dağ) idi.
GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ

-
Diyarbakır: Roma ve Bizans döneminde Amid kalesi olarak biliniyordu.
-
Şanlıurfa: Antik Mezopotamya’nın önemli kenti Edessa ismiyle anılıyordu.
-
Gaziantep: Osmanlı döneminde “tatlı su” anlamına gelen Ayıntap adını taşıyordu.
-
Mardin: Süryanice kökenli Marida ismiyle bilinmekteydi.
-
Adıyaman: Arapların “Mansur’un Kalesi” dediği Hısn-ı Mansur ismiyle anılıyordu.
-
Batman: Tarihi Hasankeyf ile özdeşleşmişti; bölgeye Ilısu da deniyordu.
-
Siirt: Kaynaklarda Sairt veya Süryanice Se’erd olarak geçiyordu.
-
Şırnak: Nuh Peygamber’in şehri anlamına gelen Şehr-i Nuh ismiyle biliniyordu.
-
Kilis: Tarih boyunca ismi değişmeden Kilis olarak kalmıştır.
DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

-
Erzurum: Bizans İmparatoru’na ithafen Theodosiopolis deniyordu.
-
Van: Urartu Krallığı’nın görkemli başkenti Tuşpa ismiyle biliniyordu.
-
Elazığ: Eski yerleşim adı Harput iken, Osmanlı’da Mamuretülaziz yapılmıştı.
-
Erzincan: Antik dönem kökenli olan Erez veya Eğin adlarıyla biliniyordu.
-
Malatya: Roma’nın doğu sınırındaki kenti Melitene ismiyle anılıyordu.
-
Ağrı: Osmanlı dönemindeki merkez yerleşim adı Karaköse idi.
-
Kars: Bir Türk kabilesinin adı olan Karsk veya Karsak isminden geliyordu.
-
Iğdır: Oğuz boylarından biri olan Iğdır Beğ‘in adını taşımaktadır.
-
Hakkari: Osmanlı döneminde kullanılan ismi Çölemerik idi.
-
Bitlis: Antik Pers kayıtlarında Bagesh olarak geçmekteydi.
-
Muş: İlk çağlarda bölgeye Taron veya Taronitit deniyordu.
-
Bingöl: Osmanlı dönemindeki adı Çapakçur idi.
-
Tunceli: Bölgenin eski isimleri Mamiki veya Kalan olarak biliniyordu.
-
Ardahan: Antik dönem ismi Artan veya Artani idi.
