ABD, İran’daki vatandaşlarına ülkeyi derhal terk etmeleri gerektiğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, İran’da artan güvenlik önlemleri, ulaşımda yaşanan aksamalar ve iletişim ağlarındaki kısıtlamalar gerekçe gösterildi. Açıklamada, “İran’dan hemen ayrılın. ABD hükümetinin yardımına ihtiyaç duymayan bir tahliye planı yapın” ifadeleri yer aldı.
İletişim kısıtlamalarına dikkat çekildi
Bakanlık, İran hükümetinin mobil hatlar, sabit hatlar ve ulusal internet ağlarına erişimi kısıtlamaya devam ettiğini belirtti. Bu durumun, ülkedeki ABD vatandaşları için ciddi iletişim kopukluklarına yol açabileceği vurgulandı ve vatandaşların bu ihtimale karşı hazırlıklı olmaları istendi.
Çifte vatandaşlara yönelik riskler
Açıklamada, ABD-İran çifte vatandaşlığına sahip kişilerin İran’dan yalnızca İran pasaportu ile çıkış yapabildiği hatırlatıldı. İran makamlarının çifte vatandaşlığı tanımadığı ve bu kişilere yalnızca İran vatandaşı muamelesi yaptığı belirtildi. ABD pasaportu taşımanın ya da ABD ile bağlantı göstermenin gözaltı ve tutuklama riski oluşturabileceği kaydedildi.
Gösterilerden uzak durma çağrısı
ABD, ülkeden ayrılamayan vatandaşlarına konutlarında ya da güvenli binalarda kalmaları, yeterli miktarda gıda, su ve ilaç stoku yapmaları yönünde tavsiyede bulundu. Ayrıca, gösterilerden uzak durmaları ve düşük profil çizmeleri istendi.
Yetkililer, karayoluyla tahliye seçeneğini değerlendiren vatandaşların güvenliğinin garanti edilemeyeceğini belirtti. Bu seçeneğin, yalnızca kişilerin kendi güvenlik değerlendirmeleri sonucunda tercih edilmesi gerektiği vurgulandı.
İran’daki protestoların arka planı
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesiyle birlikte, Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler kısa sürede ülke geneline yayılmıştı.
Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen protestolar sırasında yaşanan olaylar üzerine ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.
İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, gösterilerde güvenlik güçleri ve siviller dahil olmak üzere 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu. Bu kişilerden 2 bin 427’sinin silahlı terör grupları tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile siviller olduğu belirtilirken, 690 kişiyle ilgili detaylı bilgi paylaşılmamıştı.
İran’daki gösteriler sona ermiş olsa da ABD’nin Virginia eyaleti merkezli HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.
