Fidan’dan Görüşme Değerlendirmesi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Financial Times’a verdiği demeçte, ABD ve İran’ın nükleer anlaşma için uzlaşmaya hazır göründüğünü söyledi. Ancak balistik füze programının da görüşmelere dahil edilmesinin “yeni bir savaştan başka bir şeye yol açmayacağını” ifade etti.
Fidan, Washington’ın İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlama talebinde esneklik gösterebileceğini belirtti. Bu durum, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması çerçevesinde zenginleştirme hakkı bulunması nedeniyle kritik bir engeldi.
İran’ın Anlaşma İsteği ve Esneklik
Fidan, Tahran’ın somut bir anlaşma yapmak istediğine inandığını ve 2015’teki anlaşmada olduğu gibi zenginleştirme seviyelerine sınırlama ile sıkı denetim rejimini kabul edebileceğini söyledi. ABD ile yapılan görüşmelerde İran’ın belirlenmiş sınırlar içinde uranyum zenginleştirmesine tolerans gösterileceği belirtildi.
Fidan, ABD’nin tüm meseleleri aynı anda ele almakta ısrar etmesi durumunda nükleer dosyanın bile ilerlemeyebileceğini ve bunun bölgede yeni bir savaşa yol açabileceğini vurguladı.
Yeni Tur Görüşmeler
ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Türkiye, Katar, Umman ve Mısır’ı müzakere masasına oturtma çabalarının ardından Muskat’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler yaptı. Taraflar görüşmeleri olumlu bir ilk adım olarak değerlendirirken, yakında yeni bir tur görüşme planlandığı ifade edildi.
Görüşmelerin başlangıçta İstanbul’da yapılması planlanmış, ancak Tahran’ın yalnızca nükleer programa odaklanma talebi nedeniyle toplantılar Umman’da gerçekleştirildi.
Trump’ın Karmaşık Mesajları
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın füze programı ve vekil güçlere desteğinin sınırlanmasını talep ederken, nükleer programı kapsayan bir anlaşmanın da kabul edilebilir olduğunu belirtti. Trump, müzakerelerin anlaşmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağını görmekte ısrar ettiğini ifade etti.
Bölge Ülkeleri ve Yaratıcı Çözümler
Fidan, Ankara ve bölgedeki diğer hükümetlerin balistik füze ve militan desteğini ele almak için yaratıcı fikirler geliştirmeye çalıştığını belirtti. Fidan, bölge güvenliğinin füzeler ve vekil güçlerden etkilendiğini, ancak bunların küresel menzile sahip olmadığını söyledi.
Rejim Değişikliği Beklentisi Yok
Fidan, ABD saldırılarının İran rejimini çökertmesinin olası olmadığını vurguladı. Devlet kurumlarının hedef alınabileceğini, ancak siyasi yapının işlevini sürdürmeye devam edeceğini belirtti.
Fidan ayrıca, İran’ın ekonomik sorunlardan kaynaklanan toplumsal huzursuzluğun farkında olduğunu ve yaptırımların çözülmesi gerektiğini söyledi.
