ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA’nın Ortadoğu eski sorumlularından Graham E. Fuller’in 29 Ocak 2026 günü Kanada’da hayatını kaybettiği bildirildi.
1964 yılında Türkiye’de göreve başlayan Fuller ilk olarak 12Eylül darbesindeki rolü ile kamuoyunda tanındı.
“Karanlıklar Prensi” olarak isimlendirilen Fuller, özellikle PKK üzerinden Türkiye’nin bölünmesi ve FETÖ aracılığı ile devlete ABD Derin Devleti olarak nitelenen yapılanmaların yerleştirilmesi projelerinde yer almıştı.
1990’lı yıllardan sonra basın üzerinden Türkiye’de rejim tartışmaları başlatan Fuller’in, Kemalizm’i hedef aldığı ve Türkiye’ye “ılımlı İslam” modelini önerdiği biliniyor.
Türk ordusunu hedef alan Fuller’in, 15 Temmuz Darbe Girişimi sürecinde de aktif olarak rol aldığı tespit edilmişti. Darbe girişiminin başarısız olmasının ardından Türkiye’den ayrıldı. Hakkında dava açılan Fuller’in kurduğu yapı çok geçmeden tasfiye edildi.
ABD Derin Devlet Çekirdeğinin Adamı
28 Kasım 1936 doğumlu Graham E. Fuller, Harvard Üniversitesi’nden Rusya ve Ortadoğu çalışmaları alanında lisans ve yüksek lisans dereceleri aldı. 20 yıllık dış görev süresinin 17 yılını Almanya, Türkiye, Lübnan, Suudi Arabistan, Kuzey Yemen, Afganistan ve Hong Kong’da geçirdi.
1982 yılında Yakın Doğu ve Güney Asya’dan sorumlu CIA Milli Haberalma Konseyi’nde göreve atandı. 1986’da ulusal seviyede stratejik tahminlerden sorumlu olarak CIA Milli Haberalma Konseyi Başkan Yardımcılığı görevine getirildi.
1988’de doğrudan devlet görevini sonlandıran Fuller, RAND Corporation bünyesinde Orta Doğu, Orta Asya, Güney ve Güneydoğu Asya ile Sovyetler Birliği’ndeki etnik ayrımlar üzerine çalışmalar yaptı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından etnik ve dini ayrılıkçılık konularını gündeme taşıdı, ulus devletlere karşı küreselleşme ve tek kutuplu dünya görüşünü savundu. Türkiye’de bölücülüğü destekledi ve bu konuda fikir önderliği yaptı.
Etnik ve Dini Bölünme Tartışmaları
PKK’nın Lübnan’dan Irak’ın kuzeyine taşınmasında, ABD kontrolüne geçen Kandil dağına yerleşmesinde, Türkiye’de dini ve mezhebi ayrılıkların büyütülmesinde Fuller rol belirleyici olarak perde arkasında görev yaptı.
28 Şubat sürecinde Türk ordusunun PKK’ya karşı yürüttüğü mücadele sırasında iç siyasi ve toplumsal gelişmelerle bu mücadelenin zayıflatılmasında yine Fuller ismi ön plana çıktı.
Türk ordusunun milli devlet reflekslerinin FETÖ benzeri yapılanmalarla kırılmaya çalışıldığı, ABD’nin Türk ordusunu kriz bölgelerinde kullanmak istediği ve buna direnen unsurlara karşı kumpaslar kurulduğu süreçlerin akıl hocalarından birinin Fuller olduğu biliniyor.
FETÖ İddiaları ve 15 Temmuz Süreci
Fetullah Gülen’in 1990’dan itibaren ABD desteği ile güç kazanması, CIA bağlantıları ve referans mektuplarıyla Türk Cumhuriyetleri’nde örgütlenmesinin perde arkasında aktif olarak idareci rol üstlendi.
Hakkında davalar açılan Fethullah Gülen’in ABD’ye gitmesini sağladı. ABD’de ikamet etmesi için Fuller referans oldu. Bu konu ABD ve dünya medyasına da yansıdı.
90 yaşında hayatını kaybettiği belirtilen Fuller, yaşamının önemli bir bölümünü Türkiye politikalarına ayırdı ve tartışmalı rolüyle hafızalarda yer etti.
