Nöbetçi Eczaneler
Küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu dengelerini derinden sarsan gerilimde tarihi bir dönüm noktasına girildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın iki haftalık ateşkes ihtimalini duyurmasının ardından, İran’ın masaya koyduğu 10 maddelik teklifin detayları netleşti. Bu gelişme, haftalardır kapalı olan ve dünya petrol ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nın geleceğini de belirleyecek.
İşte İran’ın 10 maddelik teklifi ve Hürmüz Boğazı’ndaki son durum…
Hürmüz Boğazı Şartı ve Mevcut Durum
İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kendi silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde ve kontrollü yapılmasını şart koşuyor. Boğazın tam olarak uluslararası trafiğe açılması, bu güvenlik protokolünün kabul edilmesine bağlı. Şu an için kontrollü bir geçiş süreci müzakere ediliyor.
Saldırmazlık Garantisi ve Çekilme
Tahran, ABD’den ilkesel olarak bir saldırmazlık garantisi istiyor. Ayrıca ABD’nin Orta Doğu’daki tüm üs ve konuşlanma noktalarından askeri varlığını çekmesi talepler arasında.
Nükleer Programın Kabulü
İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin uluslararası düzeyde kabul edilmesini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) kararlarının sona erdirilmesini temel egemenlik hakkı olarak masaya koydu.
Tüm Yaptırımların Kaldırılması
Özellikle “birincil yaptırımlar” başta olmak üzere, İran’a uygulanan tüm ekonomik kısıtlamaların kaldırılması ve BM Güvenlik Kurulu kararlarının iptali isteniyor.
Tazminat ve Dondurulmuş Varlıklar
İran, yaptırımlar nedeniyle uğradığı ekonomik zararların hesaplanarak tazminat olarak ödenmesini ve dünya genelinde dondurulmuş tüm varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.
Bölgesel Çatışmaların Durdurulması
Lübnan ve diğer cephelerdeki İran müttefiki gruplara yönelik tüm askeri operasyonların sonlandırılması, teklifin bölgesel barış ayağını oluşturuyor.
Hürmüz Boğazı Ne Zaman Tam Açılır?
Enerji uzmanlarına göre, İran’ın koordineli geçiş şartı kabul edilirse, petrol tankerlerinin geçişi önümüzdeki günlerde kademeli olarak başlayabilir. Ancak ABD’nin “tazminat” ve “bölgeden çekilme” gibi ağır maddelere vereceği yanıt, sürecin hızını belirleyecek.