Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 18 Ekim 2017 tarihinden bu yana cezaevinde bulunan Osman Kavala’nın ikinci başvurusuna ilişkin kararını Strazburg’da duyurdu.
Mahkeme, 15’e karşı 2 oyla aldığı kararda Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) beş ayrı maddesini ihlal ettiğini belirterek Kavala’nın derhal serbest bırakılması gerektiğini bildirdi. Kararda Yargıç Faris Vehabović ile Türkiye’den seçilen Saadet Yüksel muhalif oy kullandı.
5 Ayrı Maddeden İhlal Kararı
AİHM Büyük Dairesi, yargılama sürecine ilişkin şu maddelerin ihlal edildiğine hükmetti:
-
İfade Özgürlüğü (10. Madde)
-
Toplanma ve Örgütlenme Özgürlüğü (11. Madde)
-
Adil Yargılanma Hakkı (6. Maddenin 1. Fıkrası)
-
Özgürlük ve Güvenlik Hakkı (5. Maddenin 1. Fıkrası)
-
Hakların Sınırlandırılması (18. Madde)
Ayrıca, koşullu salıverilme imkanı tanınmayan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının denetim mekanizmasından yoksun olması nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağını düzenleyen 3. maddenin de ihlal edildiği tespit edildi.
“Ceza Mahkûmiyeti Yok Hükmündedir”
Kararda, Kavala’nın 25 Nisan 2022’de verilen ve kesinleşen mahkûmiyetinin “bariz bir adalet reddi” oluşturan bir yargılamadan çıktığı vurgulandı. Türk Ceza Kanunu’nun 312. maddesinin yorumlanma biçiminin keyfi müdahalelere karşı yeterli korumayı sağlamadığı belirtilerek, mahkûmiyet kararının Sözleşme hukuku bakımından “yok hükmünde” sayılması gerektiği ifade edildi.
Sözleşme’nin 18. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede ise sürecin, Kavala’yı insan hakları savunucusu kimliği ve Gezi Parkı eylemlerindeki rolü nedeniyle susturmak amacıyla yürütüldüğü öne sürüldü.
Türkiye Tazminat Ödeyecek
Nihai ve temyize kapalı olan karar doğrultusunda AİHM, Türkiye’nin üç ay içerisinde Osman Kavala’ya 70 bin avro manevi tazminat ve 43 bin 342 avro yargılama gideri ödemesine hükmetti. Kararın uygulanma süreci Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından denetlenecek.

