Japonya’nın ilk kadın başbakanı Takaichi’den tarihi seçim zaferi

Japonya’da yapılan erken genel seçimi, resmi olmayan sonuçlara göre açık farkla Başbakan Sanae Takaichi’nin liderliğindeki Liberal Demokrat Parti kazandı. Seçim sonuçları, ülkede siyasi dengelerin uzun süre etkisini sürdürecek biçimde değiştiğini gösterdi.

Mecliste tarihi çoğunluk

İlk sonuçlara göre 465 sandalyeli Japonya Parlamentosu’nun alt kanadı olan Temsilciler Meclisi’nde Liberal Demokrat Parti 316 milletvekili çıkardı. LDP ve koalisyon ortağı Japonya İnovasyon Partisi’nin toplam sandalye sayısı ise 352’ye ulaştı.

Bu sonuçla birlikte Liberal Demokrat Parti, İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya tarihinin en büyük seçim zaferini elde etmiş oldu. Daha önce hiçbir parti bu dönemde Meclis’te üçte ikilik bir çoğunluk sağlayamamıştı.

Takaichi’nin riskli hamlesi sonuç verdi

Sanae Takaichi, Ekim ayında milletvekilleri tarafından Japonya’nın ilk kadın başbakanı seçilmişti. Göreve geldikten sonra doğrudan seçmenden yetki almak amacıyla erken seçim kararı aldı. Gözlemciler başlangıçta bu kararı riskli bir hamle olarak değerlendirirken, seçim sonuçları Takaichi’nin siyasi gücünü pekiştirdiğini ortaya koydu.

Seçim Vaatleri ve Gelecek Dönem

Muhafazakar bir siyasetçi olan Takaichi, seçim kampanyası boyunca savunma harcamalarını artırma, göç kurallarını sertleştirme ve Japonya’nın pasifist anayasasını revize etme vaatlerinde bulundu. Özellikle savaş feragatini içeren anayasanın 9. maddesi üzerinden yapılması planlanan değişiklikler, yeni dönemde Japon siyasetinin en önemli gündem başlıklarından biri olacak.

Yeni dönemde Takaichi’yi bekleyen zorlukların başında ise hayat pahalılığıyla mücadele, Japonya’nın durgun ekonomisini canlandırma ve zayıf büyümeyi hızlandırma geliyor.

Nikkei endeksi rekor kırdı

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin seçim zaferi, ülkede piyasalara olumlu yansıdı

Japonya Borsası’nda Nikkei endeksi, borsanın açılmasıyla birlikte ilk işlemlerde yaklaşık yüzde 5 yükseldi ve bir ara tarihinde ilk kez 57.000 puanı aştı.

Japon yeni de ABD doları karşısında yüzde 0,5 değer kazandı.

Takaichi kampanyasında, vergileri azaltma ve kamu harcamalarını artırarak Japon ekonomisini canlandırma sözü vermişti.

Gözlemcilere göre piyasalardaki olumlu havanın en önemli nedeni, Takaichi’nin iş dünyası yanlısı politikalarını, partisi LDP’nin bu kez Meclis’teki ezici çoğunluğu sonrası her konuda muhalefetle uzun müzakerelere girmek zorunda kalmadan uygulayabilecek olması.

Japonya dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi ancak ülkede çok uzun süredir istenilen ölçüde büyüyemiyor.

1990’da emlak piyasasının çökmesi Japonya’da ekonomik krize yol açmış ve borsanın çöküşünü tetiklemişti.

O zamandan beri Japonya, yıllarca deflasyonla mücadele etti. Yani fiyatlar uzun süre boyunca sürekli düştü, tüketiciler gelecekte fiyatların daha da düşeceğini düşündükleri için harcama yapmaktan kaçındı.

Ülkede hükümetler, ekonomi durgunlaşırken iç talebi artırmakta ve ücretleri yükseltmekte zorlandı.

Japonya Merkez Bankası, 2016’da ekonomiyi canlandırmak amacıyla faiz oranlarını sıfırın altına indirdi. 2024’te 17 yıl sonra ilk kez faiz artırımlarına başlandı.

Ülkede halen politika faizi yüzde 0,75 ve bu Japonya’da 1995’ten beri görülen en yüksek oran.

Japonya ekonomisi, azalan ve yaşlanan nüfus nedeniyle baskı altında. Bu durum iş gücünün azalmasına, sosyal bakım maliyetlerinin de hızla artmasına yol açıyor.

Trump’tan Takaichi’ye kutlama mesajı

Sanae Takaichi’yi seçim zaferi sonrası kutlayan ilk lider ise ABD Başkanı Donald Trump oldu.

Donald Trump, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban gibi, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’ye de seçimde net destek vermişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Takaichi’nin erken seçim kararıyla, “güçlü, etkili ve bilge bir lider olduğunu kanıtladığını” belirtti.

Takaichi ve koalisyonun çok önemli bir seçimde ezici bir zafer kazandıklarını vurgulayan Trump, “Sizi ve koalisyonunuzu desteklemek benim için bir onurdu. Büyük bir coşkuyla oy veren Japonya’nın harika insanlarını her zaman güçlü şekilde destekleyeceğim” dedi.

Takaichi, Trump’ın gümrük tarifelerinin ardından ABD’yle ilişkilerini geliştirmek istemiş ve göreve gelmesinden sadece bir hafta sonra, Trump’ı ağırlamıştı.

Takaichi’nin Amerikan uçak gemisi USS George Washington’da, Trump’ın onu binlerce Amerikan askerinin önünde övdüğü sırada yumruğunu havaya kaldırması dünyada yankı uyandırmıştı.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi de, Sanae Takaichi’nin seçim zaferinin ülkesini çok memnun ettiğini açıkladı.

BBC Tokyo Muhabiri Shaimaa Khalil’e göre, “kışın en sert döneminde erken seçim kararı almak Sanae Takaichi için bir kumardı ancak bu karar görünüşe göre işe yaradı”.

Shaimaa Khalil, Takaichi için, “Japonya’nın ilk kadın başbakanı, kişisel çekiciliğine güvendi ve kazandı” diyor.

Khalil seçim zaferinin Takaichi’ye politikalarını hayata geçirmek için geniş bir manevra alanı sağlayacağını söylüyor. Ancak Japonya’da onu eleştirenlerin, kamu harcamalarını artırma ve vergileri azaltma vaatlerinin, Japon ekonomisinde istikrarsızlığı daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunduğunu da ekliyor.

Khalil’in dikkat çektiği bir diğer nokta da, Takaichi’nin dış politikada kendisini destekleyen ABD Başkanı Donald Trump ile daha yakın ilişki kurmaya çalışırken, Tayvan konusundaki sert tutumu nedeniyle Japonya’nın en büyük ticaret ortağı Çin ile ilişkilerinin gerilmesi.

Sanae Takaichi kimdir?

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin lakabı “Demir Lady”.

Bunun nedeni, Takaichi’nin bu lakabın takıldığı, İngiltere’nin ilk kadın başbakanı ve Muhafazakar Parti lideri Margaret Thatcher’a duyduğu hayranlık.

64 yaşındaki Takaichi, LDP’nin sağ kanadında yer alan, cinsiyet eşitliği konusundaki muhafazakâr görüşleri ve sıkı göçmenlik politikalarını savunmasıuyla tanınan bir siyasetçi.

Takaichi, eski başbakan Shinzo Abe’ye yakın biri isimdi. Kariyeri boyunca çeşitli bakanlık görevlerinde bulunmuş ve daha önce de başbakanlık için yarışmıştı.

Ekim ayında başbakan seçilen Takaichi, Japonya’da son beş yılda bu göreve seçilen dördüncü kişiydi.

Ondan önceki son başbakanların görev süreleri ise kamuoyu desteklerinin hızla azalması ve çeşitli skandallar nedeniyle kısa sürmüştü.

Siyasete girmeden önce kısa bir süre televizyonda sunuculuk da yapan Takaichi, heavy metal müzik hayranı.

Takaichi, bir grupta da çalmıştı ve yoğun performansları sırasında bagetlerini kırdığı için yanında çok sayıda baget taşımasıyla da biliniyordu.