ABD-İsrail Saldırısında İran’ın eski Cumhurbaşkanı Ahmedinejad Hayatını Kaybetti

İran basınında çıkan haberlerde, Mahmud Ahmedinejad’ın korumalarıyla birlikte öldürüldüğü öne sürüldü. Resmi makamlar tarafından doğrulama yapılmazken, Tahran’dan gelen görüntülerde Ahmedinejad’ın yaşadığı Narmak semtindeki bir evin hedef alındığı görüldü.

İsrail medyası da doğruladı

İsrail medyası da ölüm haberlerini doğrulayarak Ahmedinejad’ın İran’ın üst düzey yetkililerini hedef alan saldırıda hayatını kaybettiğini duyurdu. Ancak Tahran yönetiminden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Mahmud Ahmedinejad kimdir

1956 doğumlu olan Ahmedinejad, 2005-2013 yılları arasında İran Cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü. Cumhurbaşkanı seçilmeden önce 2003-2005 arasında Tahran Belediye Başkanlığı yaptı. Haziran 2005’te yapılan seçimde eski Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani’yi geride bırakarak ülkenin altıncı Cumhurbaşkanı oldu.

Görev süresi boyunca mütevazı yaşam tarzıyla dikkat çeken Ahmedinejad, özellikle dar gelirli ve yoksul kesimlere yönelik politikalar izledi. “Yoksulluk”, “adalet” ve “eşitlik” söylemleriyle geniş halk desteği kazandı. Halkın belirli kesimlerine doğrudan para yardımı uygulaması ve bazı alanlarda sübvansiyon başlatması bu dönemin öne çıkan uygulamaları arasında yer aldı.

Dış politikada ise sert bir çizgi izleyen Ahmedinejad, özellikle İran’ın nükleer ve savunma programları konusunda Batılı ülkelere karşı tavizsiz bir duruş sergiledi. Görev süresince hem İran içinde hem de uluslararası kamuoyunda tartışmalara yol açan politikaları nedeniyle ABD ve bazı Avrupa ülkeleri tarafından insan haklarını ihlal etmekle suçlandı.

Hamaney ile anlaşmazlık yaşamıştı

Ahmedinejad, ikinci cumhurbaşkanlığı döneminde İstihbarat Bakanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei’yi görevden alması nedeniyle İran lideri Ali Hamaney ile ters düştü. Bu süreçten sonra Hamaney’in Ahmedinejad’ın bazı atamalarına onay vermemesi iki isim arasında anlaşmazlıkların artmasına yol açtı.

2013 yılında görev süresi sona erdikten sonra Ahmedinejad’a yakın isimler hakkında soruşturmalar ve tutuklamalar yapıldı. Görevdeyken özgürlükleri kısıtlamakla eleştirilen Ahmedinejad’ın, görev süresi sonrasında daha özgürlükçü söylemler kullanması dikkat çekti.

2017 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’ye karşı aday olmak isteyen Ahmedinejad’a Hamaney tarafından izin verilmedi. Böylece iki isim arasındaki gerilim devam etti.

Ahmedinejad, Cumhurbaşkanlığı dönemindeki yardımcısı Hamid Bakayi’nin yolsuzluk suçlamasıyla hapis cezasına çarptırılmasının ardından Mart 2018’de dönemin Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’ye “büyük zulme ortak olmayalım” diyerek yardım çağrısında bulunmuştu.

ABD-İsrail saldırıları ve İran’ın misillemesi

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında müzakereler sürerken 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında İran lideri Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin yaşamını yitirdiğini, 747 kişinin de yaralandığını açıkladı.