Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de çalışma hayatı boyunca farklı statülerde (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) prim ödemiş milyonlarca sigortalıyı ve emeklilik hayali kuran vatandaşları yakından ilgilendiren tarihi bir hukuk zaferine imza atıldı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) yıllardır uyguladığı katı kuralları yıkan emsal bir içtihat kararı yayınladı.
Onedio Gündem Editörü Ali Can Yaycılı’nın ve sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre; yüksek yargı, sigortalının rızası ve menfaati dışında tüm prim günlerinin zorunlu olarak birleştirilemeyeceğine hükmetti. Bu kararla birlikte, emeklilik aşamasındaki vatandaşlar kendilerine daha erken emeklilik ve daha yüksek maaş imkanı sunan prim günlerini seçmekte özgür olacak; aleyhlerine sonuç doğuran sigorta kollarını ise sistemden muaf tutabilecek.
2002 Yılında Başlayan Hukuk Mücadelesi Devrimi Getirdi
Sosyal güvenlik sisteminde adeta bir dönüm noktası olan bu dava, 2002 yılında emeklilik dilekçesi veren bir vatandaşın kurum dayatmalarına karşı başlattığı hak arayışıyla filizlendi.
-
Vatandaşın Durumu: SSK kapsamında 6730 gün, Emekli Sandığı’nda 450 gün ve Bağ-Kur kapsamında ise 2092 gün prim ödemesi bulunuyordu.
-
SGK’nın Reddi: Vatandaş SSK şartlarını tamamlayıp emekli olmak istese de SGK, “Son yedi yıllık çalışma hayatında Bağ-Kur süren daha fazla, bu yüzden 9000 prim gününü tamamlamak zorundasın” diyerek talebi reddetti.
-
Yaşanılan Mağduriyet: Bu dayatma nedeniyle 1 yıl fazladan beklemek zorunda kalan vatandaşa, üstelik çok daha düşük bir emekli aylığı bağlandı.
Vatandaş, uğradığı hak kaybının telafisi için İş Mahkemesi’ne başvurarak emeklilik hesabında Bağ-Kur günlerinin tamamen devre dışı bırakılmasını talep etti. Yerel mahkeme, bölge adliye mahkemesi ve son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu vatandaşı haklı bularak idarenin zorunlu birleştirme işlemini iptal etti ve biriken maaş farklarının faiziyle ödenmesine karar verdi.
Yeni Kararın Vatandaşa Sağladığı Haklar Nelerdir?
Yargıtay’ın bu kesinleşen direnme kararı onamasıyla birlikte, farklı kurumlarda çalışmış olan herkes için şu avantaj kapıları açıldı:
1. Zorunlu Birleştirme Dönemi Bitti
Çalışanlar, geçmişteki tüm primlerini tek bir çatıda birleştirmek zorunda değil. Kişinin emekliliğini zorlaştıran ya da geciktiren çalışma süreleri (özellikle Bağ-Kur’un 9000 gün şartı gibi) hesaplamaya dahil edilmeyebilecek.
2. Kendi Emeklilik Şartını Kendin Seç
Son 7 yıl kuralına veya kurumların ağır mevzuatlarına takılmak istemeyen vatandaşlar, sadece avantajlı oldukları sigorta kolundaki (örneğin SSK) günlerini beyan ederek daha erken bir yaşta veya daha az primle emekli olabilecek.
3. Yüksek Emekli Maaşı İmkanı
Geçmişte ödenen bazı düşük prim günleri, genel aylık bağlama oranını (ABO) düşürerek bağlanacak emekli maaşını aşağı çekebiliyordu. Yeni içtihat sayesinde, maaşı düşüren dezavantajlı prim süreçleri formülden çıkarılarak maksimum seviyeden emekli aylığı bağlanması talep edilebilecek.
Emeklilik Dilekçesi Verirken Ne Yapılmalı?
Sosyal güvenlik uzmanları, bu emsal karardan yararlanmak isteyen sigortalıların emeklilik müracaat formlarını doldururken oldukça dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Dilekçe aşamasında, hangi hizmet sürelerinin birleştirilip hangilerinin kapsam dışı bırakılmak istendiğinin açıkça hukuki dayanaklarla belirtilmesi, olası SGK retlerine karşı açılacak davalarda elinizi güçlendirecektir.