Antarktika’nın Ortasında Yalnız Başına: Kaçış Yolu Yoktu

Olay, 1961 yılında 12 kişilik Sovyet Antarktika Seferi kapsamında görev yapan Novolazarevskaya İstasyonu’nda meydana geldi:

Tıbbi Tahliye İmkânsızdı: Nisan ayının son günlerinde yoğun fırtına, kar fırtınaları ve sıfırın altındaki dondurucu hava şartları uçakların iniş yapmasını engelliyordu. Rusya’dan deniz yoluyla ulaşım ise 36 gün sürüyordu ve geminin bölgeye dönmesine aylar vardı.
Patlamak Üzere Olan Apandisit: İstasyonun tek doktoru olan Rogozov, sağ alt karındaki şiddetli ağrı, yüksek ateş ve bulantının akut apandisite işaret ettiğini anladı. Apandisitin patlaması ve peritonit (karın zarı iltihabı) gelişmesi halinde hayatını kaybedeceğini çok iyi biliyordu.

Aynaya Güvenemedi, Ameliyatı Parmak Uçlarıyla Tamamladı

Genel anestezinin bilincini tamamen kapatacak olması nedeniyle Rogozov, yalnızca karın duvarına lokal anestezi uygulayarak operasyona başladı:

Tıbbi Eğitimi Olmayan İki Asistan: İstasyon ekibinden iki arkadaşını yanına alan cerrah; birine lambayı tutma ve aynayı ayarlama, diğerine ise cerrahi aletleri uzatma görevini verdi. Bayılmaları durumunda yedek bir görevli daha odada hazır bekletildi.
Ters Görüntü Yanılgısı: Başlangıçta işlemi karşısına konulan aynadan takip etmeyi düşünen doktor, aynadaki ters açının görüşünü ve el koordinasyonunu bozması üzerine aynayı bıraktı. Eldivensiz parmaklarıyla karın içindeki organları hissederek ve dokunma duyusuna güvenerek ameliyata devam etti.
Adrenalin ve Suni Teneffüs Talimatı: Bilincini kaybetme ihtimalini dahi hesaba katan Rogozov, asistanlarına bayılması durumunda kendisine nasıl adrenalin enjekte edeceklerini ve nasıl suni teneffüs yapacaklarını önceden adım adım anlattı.

İki Saat Süren Ölüm Kalım Savaşı: “Ellerim Lastik Gibiydi”

Ağır kan kaybı, baş dönmesi ve organ yaralanması riskine rağmen iki saat süren operasyon başarıyla noktalandı:

Kısa Molalarla Hayatta Kaldı: Operasyon sırasında yanlışlıkla bağırsağında küçük bir yırtık oluşturan cerrah, önce burayı dikerek onardı. Baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü yaşadıkça her birkaç dakikada bir derin nefes alarak kısa molalar verdi.
Son Anda Kurtuldu: Apandisite ulaştığında organın kökünde oluşan koyu siyah lekeleri gören Rogozov, organın patlamasına sadece saatler kaldığını fark etti. Günlüğüne “Kalbim yavaşlıyordu, ellerim adeta lastik gibi hissettiriyordu” notunu düşen doktor, apandisitini kesip çıkardı ve karın katmanlarını tek tek dikti.
Odayı Temizletip Dinlenmeye Geçti: Dikiş işlemini tamamladıktan sonra asistanlarına cerrahi aletlerin nasıl sterilize edileceğini tek tek anlatan hekim, antibiyotik ve uyku ilacı alarak ancak istasyon steril hale geldikten sonra istirahate çekildi ve kısa sürede sağlığına kavuştu.

Gagarin ile Kıyaslandı, Kutup Seferlerine Zorunluluk Getirdi

Ülkesine döndüğünde Sovyetler Birliği’nde ulusal kahraman ilan edilen ve Kızıl İşçi Bayrağı Nişanı ile ödüllendirilen Rogozov, dönemin ilk uzay uçuşunu gerçekleştiren Yuri Gagarin ile birlikte Sovyet insanının dayanıklılık sembolü olarak gösterildi. Medya ilgisinden uzak kalmayı seçen doktor, dönüşünden hemen bir gün sonra hastanesindeki mesaisine geri döndü.

Rogozov’un bu tarihi tecrübesi, günümüzde Antarktika ve izole araştırma istasyonlarında görev yapacak hekim ve araştırmacıların sağlık tarama protokollerini baştan aşağı değiştirdi; birçok ülke kutup seferi öncesinde personelin apandisit ameliyatı olmasını şart koşmaya başladı.