Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka’dan almak istediği Grönland’in Altın Kubbe adını verdiği savunma sistemi açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi. Trump, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Altın Kubbe’nin ulusal ve uluslararası güvenliği sağlamak ve potansiyel düşmanları uzak tutmak için inşa edileceğini ifade etti.
Trump, projeyi ilk duyurduğu geçen yıl, Altın Kubbe’nin başkanlık döneminin sona ereceği 2029 yılına kadar kullanıma hazır olacağını söylemişti.
Altın Kubbe projesi nedir
BBC Türkçe’nin haberine göre, Altın Kubbe projesi, ABD’nin savunulması amacıyla kara, deniz ve uzayda yeni nesil teknolojilerden oluşan geniş kapsamlı bir ağ kurulmasını öngörüyor. Bu sistemler arasında, gelen füzeleri caydırmayı amaçlayan uzay tabanlı önleyiciler ve sensörler de yer alıyor.
Trump, ilk aşamada 23 milyar dolarlık yatırım yapılacağını açıklarken, toplam maliyetin yaklaşık 175 milyar dolara ulaşacağını belirtmişti. Ancak ABD Kongresi Bütçe Dairesi, nihai maliyetin 20 yıl içinde bu rakamın en az beş katına çıkabileceğini öngörüyor.
Altın Kubbe ile Rusya ve Çin gibi ülkelerden gelen, giderek daha karmaşık hale gelen hava tehditlerine karşı mevcut savunma sistemlerinin genişletilmesi ve geliştirilmesi amaçlanıyor.
Altın Kubbe nasıl çalışacak
Trump’ın planı kısmen, kısa menzilli füze tehditlerine karşı radar savunma sistemleri kullanan ve 2011’den bu yana devrede olan İsrail’in Demir Kubbe sisteminden esinleniyor. Ancak Altın Kubbe, çok daha büyük ölçekte olacak ve daha geniş bir tehdit yelpazesine karşı savunma sağlayacak şekilde tasarlanacak.
Geçmişte yüzlerce uydudan oluşan bir ağ kurmak son derece maliyetliydi. Ancak son yıllarda uydu üretim ve fırlatma maliyetlerinin hızla düşmesi, bu tür projeleri daha uygulanabilir hale getirdi.
Trump, Altın Kubbe’nin dünyanın diğer ucundan ya da uzaydan fırlatılan füzeleri bile durdurabilecek kapasitede olacağını söyledi. Sistem; seyir füzeleri, balistik füzeler, hipersonik silahlar ve uzaya çıktıktan sonra yeniden atmosfere giren füzelere karşı savunma amacıyla inşa edilecek.
BBC’ye konuşan ABD Siber ve Teknoloji İnovasyon Merkezi Kıdemli Direktörü Emekli Tümamiral Mark Montgomery, sistemin toplamda yüzlerce uydudan oluşan üç ya da dört ayrı gruptan meydana geleceğini belirtti. Bu gruplar, fırlatılan füzeleri tespit eden uydular, takip ve ateş kontrolü yapan uydular ve düşman füzelerini imha etmeye yönelik angajman uydularından oluşacak.
Altın Kubbe üç yılda tamamlanabilir mi
The Economist dergisi Savunma Editörü Shashank Joshi, ABD ordusunun projeyi ciddiye alacağını ancak Trump’ın görev süresi içinde tamamen bitirilmesinin gerçekçi olmadığını ifade etti. Joshi, projenin maliyetinin ABD savunma bütçesinin önemli bir bölümünü oluşturacağına da dikkat çekti.
Mark Montgomery de benzer görüş dile getirerek, sistemin tam anlamıyla hayata geçirilmesinin 5 ila 10 yıl sürebileceğini söyledi. Montgomery, üç yıl içinde güvenliği artıracak adımlar atılabileceğini ancak Trump’ın görev süresi sona erene kadar yüzde 100 güvenilir bir sistemin mümkün görünmediğini belirtti.
Altın Kubbe’yi kim üretecek
Milyarlarca dolarlık Altın Kubbe projesine ABD Uzay Kuvvetleri Generali Michael Guetlein liderlik edecek. Guetlein, Aralık 2023’ten bu yana Uzay Kuvvetleri’nde uzay operasyonları başkan yardımcısı olarak görev yapıyor.
Trump’ın çok yetenekli bir isim olarak tanımladığı Guetlein, daha önce Uzay Sistemleri Komutanlığı başkanı ve uzaktan algılama sistemleri direktörü olarak görev aldı. Oklahoma doğumlu olan Guetlein, 1991’de Oklahoma Eyalet Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra ABD Hava Kuvvetleri’ne katıldı.
Rusya ve Çin Altın Kubbe’ye nasıl bakıyor
Altın Kubbe, özellikle Rusya ve Çin kaynaklı füze tehditlerine karşı savunma amacı taşıyor. Savunma İstihbarat Ajansı tarafından yayımlanan bir brifing belgesinde, füze tehditlerinin ölçek ve karmaşıklık açısından artacağı ve bu ülkelerin ABD savunmasındaki boşlukları istismar etmeye çalıştığı ileri sürüldü.
Rusya ve Çin ise projeyi derinden istikrarsızlaştırıcı olarak eleştiriyor. Kremlin, Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada sistemin uzayda savaş operasyonlarını güçlendirmeyi öngördüğünü savundu. Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov ise bunun ABD’nin egemenlik meselesi olduğunu ve nükleer silahsızlanma görüşmelerine zemin hazırlayabileceğini söyledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı da Altın Kubbe’nin uzayda silahlanma yarışını tetikleyebileceğini ve uluslararası güvenliği tehlikeye atacağını belirterek, sistemin BM Dış Uzay Anlaşması’na aykırı olduğunu savundu.
Kanada projeye dahil olacak mı
ABD ile gümrük tarifeleri nedeniyle ilişkileri gerilen Kanada’nın Altın Kubbe projesine dahil olup olmayacağı henüz netlik kazanmadı. ABD Hazine Bakanı Scot Bessent, Davos’ta yaptığı açıklamada Kanada’nın projeye davet edildiğini söyledi.
Trump ise Altın Kubbe’nin doğası gereği Kanada’yı da koruyacağını ifade etti. Kanada Başbakanı Mark Carney’in ofisi, Mayıs 2025’te ABD ile yeni bir güvenlik ve ekonomi işbirliği konusunda görüşmeler yapıldığını duyurdu. Dönemin Savunma Bakanı Bill Blair de Kanada’nın projeye katılmasının mantıklı ve ülkenin ulusal çıkarına uygun olacağını açıklamıştı.