Nöbetçi Eczaneler
Science dergisinde yayımlanan çığır açıcı bir araştırma, insan DNA’sının ne kadar esnek, hareketli ve şaşırtıcı bir yapıya sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Bilim insanları, insan beyin hücrelerinde (nöronlarda) bolca bulunan ve protein üretimini düzenleyen “BC200” adlı genin parçalarının, ciltte lezyonlara yol açan molluscum contagiosum virüsünün genomuna kopyalandığını ortaya çıkardı.
Yaklaşık 40 milyon yıl önce insansıların ortak atasında hücresel bir görev üstlenen bu genin, orijinal işlevini sürdürürken farklı yerlere “zıplayabilme” özelliğini koruması araştırmacıları büyük bir şaşkınlığa uğrattı.
Beyin Geni Sıradan Bir Cilt Virüsünün İçine Nasıl Sızdı?
Bu çarpıcı genetik transfer, virüsün beynimizden bir parça çalarak “düşünme” veya bilinçli bir işlev kazandığı anlamına gelmiyor. Sürecin arkasında son derece karmaşık bir hücresel mekanizma yatıyor:
-
Zıplayan Genler (Transpozonlar): BC200, genetik materyal içinde hareket edebilen hareketli elementlerden köken alıyor.
-
LINE-1 Otostopu: İnsan genomundaki bu gen, kendi kendini kopyalayıp taşıyacak sisteme sahip olmadığı için “LINE-1” adı verilen başka bir hareketli moleküler makineye adeta otostop çekiyor.
-
Genomik Entegrasyon: LINE-1’in hücresel RNA’yı DNA’ya kopyalama yeteneği sayesinde, insan geninden alınan ufak parçalar biyolojik sınırları aşarak doğrudan virüsün genomuna başarıyla entegre oluyor.
Ciltte Gizlenen Beklenmedik Aktivite ve Virüsün Rolü
Doğada yalnızca insanları enfekte etmesiyle bilinen molluscum contagiosum virüsünün yakın akrabası olan diğer virüslerde bu insan genine kesinlikle rastlanmıyor. Araştırma ekibi, BC200 RNA’sının nöronlarda çok yoğun olmasına rağmen insan cildinde de düşük seviyelerde bulunduğunu belirtiyor.
Üstelik, virüsle enfekte olmuş laboratuvar tipi insan cilt hücrelerinde (fibroblastlar) bu genin üretim seviyelerinde ciddi bir artış tespit edildi. Bu durum, virüsün insan hücresine saldırdığı anda, genetik materyallerin kopyalanması ve yer değiştirmesi için en ideal ortamı kendi kendine yarattığına işaret ediyor.
Genetiğin Kuralları Baştan Yazılıyor
Uluslararası araştırma grubu, dünya çapında 900’den fazla insanın DNA dizilimini inceleyerek BC200 geninin milyonlarca yıldır insanlar arasında hareket etmeye devam ettiğini belirledi.
Virüsün kendi içine aldığı bu insan geni diziliminden tam olarak nasıl bir biyolojik fayda sağladığı henüz netlik kazanmasa da; insan evrimi, viral enfeksiyonlar ve DNA’nın gizemleri konusunda tıp dünyasında devasa bir kilometre taşı geride bırakılmış oldu.