İşte 4 Mayıs 2026 tarihli kongrede paylaşılan çarpıcı veriler ve planlanan yeni düzenlemenin detayları…

Sigara Satışında Yeni Dönem: Kimlik Şartı Geliyor

Atatürk Üniversitesi’nde düzenlenen “Tıpta Yapay Zeka Kongresi”nde konuşan Bakan Yardımcısı Birinci, Türkiye’nin tütün kullanımında dünyada Endonezya’dan sonra ikinci sırada olduğunu vurguladı. Japonya modeline benzer bir sistemin Türkiye’de de hayata geçirilmesinin planlandığını belirtti.

Planlanan “Kimlikle Satış” Sistemi Nedir?

Japonya’da uygulanan “Taspo” kartı sistemine benzer bir yapıyla; Satış anında T.C. Kimlik Kartı okutulması zorunlu hale getirilecek. Bu sistemle çocukların ve 18 yaş altı bireylerin sigaraya erişimi dijital olarak engellenecek. Kişi bazlı tüketim takibinin yapılması ve denetimlerin sıkılaştırılması hedefleniyor.

Türkiye’nin Sigara Karnesi

Bakan Yardımcısı Birinci’nin paylaştığı veriler, sigaranın hem halk sağlığı hem de ekonomi üzerindeki ağır yükünü gözler önüne serdi: Türkiye, kişi başı günlük ortalama 17 dal sigara tüketimiyle dünya sıralamasında en üstlerde yer alıyor. 15-16 yaş grubundaki öğrencilerin %55’i sigaraya kolayca ulaşabiliyor. İlk deneme yaşı ise 12 yaşın altına düşmüş durumda. Tütün ürünleri için hanehalkı harcaması yıllık 15 milyar doları bulurken, sigara kaynaklı sağlık harcamaları 5 milyar dolara ulaşıyor. Türkiye, dünyada akciğer kanseri vakalarında birinci sırada yer alıyor ve kanser türlerinin %25’inden sigara sorumlu tutuluyor.

Elektronik Sigara ve Fiyat Politikası

Birinci, elektronik sigaranın “masum” gibi pazarlanmasına tepki göstererek, bu ürünlerin normal sigaraya başlama oranını 3 kat artırdığını belirtti. Türkiye’nin dünyada en ucuz sigara satılan 108. ülke olduğuna dikkat çeken Birinci, fiyat artışlarının tüketimi azaltmadaki en etkili yöntem olduğunu (fiyat artınca kullanımın %2,1 azaldığını) vurguladı.

Ne Değişecek?

Bakanlık, sadece yasaklarla değil, teknolojik takip (kimlik kartı) ve fiyat politikalarıyla tütünle mücadelede yeni bir safhaya geçiyor. Özellikle çocukların pasif içicilikten (Türkiye’de çocukların %44’ü duman altı kalıyor) korunması bu düzenlemenin öncelikli hedefi olarak görülüyor.