Prometheus Örgütü

Değerli okurlar, sizlere gizli bir örgütten bahsedeceğim.

1944 Turancılık tutuklamalarını duymuşsunuzdur.

Orada, tutuklu olan kişilere, bağlı oldukları, içinde ecnebilerin de yer aldığı gizli örgüt soruldu; ağır işkencelerden geçirildiler, tabutluklara atıldılar, cevap alınamadı. Hiçbiri konuşmadı.

İşte o ağır işkencelere rağmen ismi verilmeyen örgütü anlatacağım.

*

Prometheus, 20. yüzyılın ilk yarısında, özellikle iki dünya savaşı arasında (1926 – 1939), Sovyetler Birliği işgalindeki Rus olmayan milletlerin bağımsızlığını sağlamak ve Sovyet nüfuzunu kırmak amacıyla oluşturulan, siyasi ve entelektüel bir örgütlenmedir.

Örgüt, adını Yunan mitolojisinde ateşi tanrılardan çalarak insanlığa (aydınlanmaya) taşıyan Prometheus’tan alır; burada “ateş”, esaret altındaki uluslar için bağımsızlığı simgeler.

Hareketin mimarı, Polonya’nın efsanevi lideri Mareşal Jozef Pilsudski’dir. Pilsudski’nin stratejik vizyonuna göre Polonya’nın güvenliği, Sovyet Rusya’nın parçalanmasına ve çevresinde bağımsız tampon devletlerin (Ukrayna, Gürcistan, Azerbaycan vb.) kurulmasına bağlıydı.

Prometheus teşkilatını oluşturan yerel direniş grupları, 1918 – 1926 yılları arasında birbirlerinden bağımsız mücadele ediyordu. Polonya genelkurmayı ve istihbaratı, hükümetten gizli olarak bu topluluklara destek veriyordu.

Organize ve aktif işbirliği başlayınca, 1926 yılında, Fransa’nın başkenti Paris’te Prometheus örgütü kuruldu.

Kaçak olarak Avrupa’da yaşayan Azerbaycan, Kırım, Don, Gürcistan, İdil-Ural, İngria, Karelya, Komi, Kuban, Kuzey Kafkasya, Türkistan ve Ukrayna temsilcileri örgüt bünyesine katıldı.

Prometheus Örgütü, Polonya Dışişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı şemsiyesi altında, resmi ve gizli bir örgütleme halinde faaliyet yürütülüyordu.

Örgüt merkezi, 1928 yılında Polonya’nın başkenti Varşova’ya taşındı ve adı “Prometheus – Rusya Tarafından Köleleştirilmiş Milletler Cemiyeti” olarak değiştirildi.

Direniş grupları oluşturmak amacıyla, üye milletlerden bazı isimler Polonya Genelkurmayına subay olarak alındı. Ayrıca, bu milletlerin Sovyetler Birliği ordusundaki subayları ile gizli temaslara başlandı.

Bağımsız bir Türk devleti olan Türkiye cumhuriyeti ordusunda da gizli çalışmalar yapıldı, ordunun en üst kademeleri dâhil, milliyetçi subaylar ile kontak kuruldu. Örgütün yayınladığı Türkçe dergiler ve kitaplar, ordudaki subaylara gönderiliyordu.

Prometheus Örgütünün bazı liderleri:

Mehmed Emin Resulzade (Azerbaycan)

Zeki Velidi Togan, Mustafa Çokay ve Ayaz İshaki (Türkistan/İdil-Ural)

Said Şamil (Şeyh Şamil’in torunu, Kuzey Kafkasya)Cafer Seydahmet Kırımer (Kırım)

Noe Zhordania (Gürcistan)

*

Çeşitli ülkelerden tanınmış devlet adamları, politikacılar, generaller, istihbaratçılar, profesörler, şairler, yazarlar, gazeteciler, fikir adamları örgüte gizlice hizmet etmekteydi.

Örgütün en önemli propaganda aracı, 1926 – 1938 yılları arasında Paris’te Fransızca yayımlanan “Prometheuse” dergisidir. Bu dergi vasıtasıyla Sovyetler Birliği’ndeki insan hakları ihlalleri ve halkların bağımsızlık talepleri Batı dünyasına duyurulmaya çalışılmıştır.

*

Örgütlenme – çalışma ve propaganda merkezi olarak, gizli çalışan bir enstitü kullanılmaktadır.

Avrupa’nın Paris, Londra, Berlin, Madrid, Helsinki, Varşova gibi büyük şehirlerinde bir araya gelmek için kulüpleri bulunmaktadır.

Türkiye, İran, Mısır, Japonya, Afganistan, Pakistan, Hindistan gibi birçok ülkede ofisleri vardır.

Prometheus Örgütü’nün bir de gençlik yapılanması bulunmaktadır. Buradaki gençleri eğitmek için kurslar düzenlenmektedir.

Prometheus Organizasyonunun, örgütlenme, propaganda, istihbarat ve sabotaj birimleri vardır.

Yayıncılık alanında dünyaca tanınmış kişiler, Prometheus örgütü için filmler – belgeseller hazırlamaktadır.

Dikkat edin! 1920’li yıllardan söz ediyoruz. Bu teşkilat o tarihlerde propaganda filmleri hazırlamaktadır.

Ayrıca, eğitim ve propaganda için gazeteler, dergiler, kitaplar yayınlayan, radyo programları yapan, devasa bir oluşumdan bahsediyorum.

*

Prometheus Teşkilatı, dünyanın en büyük devletlerinden biri olan Sovyetler Birliğini çökertmek için Batılı devletlerin yardımına ihtiyaç duyuyordu.

Örgüt üyeleri, Rusya içerisinden bilgi topluyor, elde edilen veriler, teşkilat merkezi olan enstitüye aktarılıyor, burada değerlendiriliyor, üretilen analizlere göre strateji geliştiriliyor ve Rusya içerisinde çalışmalar yapılıyordu.

Üç ülke ile ittifak

Bazı savaşlar, siyasi olaylar, uluslararası anlaşmalar nedeni ile konjonktür değiştikçe, ittifak yapılan devletler de zaman içinde değişti.

Önce İngiltere ile ittifak yapıldı.

Gizli bir örgütten söz ediyoruz. Dolayısı ile bu resmi bir ittifak değildi.

İngiliz gizli servisi ile birlikte hareket ediliyordu.

İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanya’sının Sovyet Rusya’ya saldıracağı anlaşılınca Hitler ile ittifak kuruldu.

Eski müttefik İngiltere ise Sovyet Rusya’nın yanındaydı. İngiliz istihbaratı, Prometheus örgütlenmesinin neler yaptığını çözmeye uğraşıyordu.

Naziler savaşı kaybedince, Prometheus örgütü bu defa Amerika Birleşik Devletleri ile ittifak kurdu. ABD’nin yeni kurulan istihbarat teşkilatı CİA ile birlikte uzun süre faaliyet yürüttüler.

*

Prometheus örgütünün stratejisi geçen zaman içerisinde değişiklikler gösterdi.

Bu örgütün Türkiye içerisindeki stratejisinden bahsedeceğim.

Prometheus örgütünün Türkiye stratejisini üç ana bölüme ayırabiliriz:

İngiltere ile ittifak dönemini kapsayan birinci bölümde Atatürk düşmanlığı ön plana çıkıyor.

Örgütün o dönemdeki önde gelen isimleri de Atatürk karşıtlarıdır.

Ayrışma nedeni, Atatürk’ün İttihat ve Terakki döneminde başlatılan Turancı politikaları sonlandırması ve Rusya ile iyi ilişkiler kurmasıdır.

Oysa Turancılık stratejisi, Prometheus örgütünün en önemli silahıdır ve örgüt üyelerinin büyük bölümünü Türkler oluşturmaktadır.

Sovyetler Birliği’nde 30 milyon Türk yaşamaktadır. Sovyetlerde, Ruslardan sonraki en kalabalık etnik grup Türklerdir.

Ülkedeki Türkleri silahlı olarak harekete geçirmeden Sovyetler Birliği’ni devirmek imkânsızdır.

Prometheus örgütlenmesi için İstanbul en kritik merkezlerden biriydi.

Prometheus örgütünün önemli liderleri 1924 yılında Türkiye’ye gelmiş, Polonya elçisi Roman Knoll ve askeri ateşe Tadeusz Schaetzel önderliğinde İstanbul’da yapılan gizli toplantılarda “Kafkasya İstiklal Komitesi” kurulmuştur.

İstanbul merkezli olarak gazeteler, dergiler, kitaplar yayınlanıyordu.

Örgütün Türkiye’de faaliyet yürüten liderleri, Türk Ocaklarında karargâh kurmuştu.

Örgüte destek veren İttihatçılar ise hem Türk Ocaklarında hem de Mason localarında etkiliydi.

*

Atatürk bu gelişmeleri gizlice izliyordu. Sovyet Rusya’nın Ankara büyükelçisi de onu bilgilendiriyordu.

Atatürk, Türk Ocaklarını ve Mason localarını derhal kapattı. Mallarına el koydu.

Prometheus örgütü liderlerinden Mehmet Said Şamil ve Mehmet Emin Resulzade gibi isimleri Türkiye’den kovdu.

Mehmet Said Şamil, Kafkasya’da Ruslara karşı uzun süre direnen Şeyh Şamil’in torunudur.

Mehmet Emin Resulzade ise Azerbaycan devletinin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır.

Nazi Almanya’sı ile ittifak

Yurt dışına çıkartılan Prometheus üyeleri, Polonya pasaportu ile rahat hareket edebiliyordu.

Nazi Almanya’sı ile Sovyetler Birliği arasında 1939 yılında imzalanan Saldırmazlık Paktı ve ardından Polonya’nın işgal edilmesiyle Prometheus örgütü büyük bir darbe daha almıştır.

Ana karargâh yıkılmıştı. Polonya’nın düşüşüyle örgütün temel finans kaynağı kesilmiş, istihbarat akışı durmuş, liderlerin çoğu farklı ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır.

Nazi Almanya’sı ile Sovyetlerin arası kısa süre sonra açıldı.

*

Nazi Almanya’sının Sovyet Rusya’ya saldıracağı belli olmuştu. Türkiye’deki Prometheus üyeleri arasında müthiş bir hareketlenme başladı.

Türkiye’deki Prometheus liderlerinin çoğu generaldi. Birinci Dünya Savaşı döneminde, Alman subayları ile aynı cephelerde, Ruslara karşı savaşmışlardı.

Yakından tanıdıkları bu subayların birçoğu Alman ordusunda generalliğe kadar yükselmiş, Sovyet Rusya’ya karşı hücuma geçmesi düşünülen zırhlı Nazi ordularına komuta ediyorlardı.

Türkiye’deki Prometheus üyesi generaller, eski arkadaşları ile irtibat kurmakta gecikmedi. Alman generaller, yaptıkları görüşmeleri ana karargâha raporladılar.

Bu arada Nazi Almanya’sının Rusya taarruzu başlamıştı. Prometheus üyesi Türk generaller, Kırım’a kadar ilerleyen Nazi ordusu generalleri tarafından cepheyi gezmeleri için davet edildiler.

Prometheus üyesi bazı Türk generaller ise Hitler tarafından ana karargâha davet edilmişti.

Nazi Almanya’sı ile ittifak döneminde, Prometheus örgütünün genel stratejisi Turancılık oldu.

Prometheus üyesi Türk Generaller, Hüseyin H. Emir Erkilet ve Ali Fuat Erden, Ekim 1941’de Adolf Hitler ile Wolfsschanze (Kurt İni) Karargâhında.

ABD ile ittifak dönemi

Nazi Almanya’sı savaşı kaybedince, Prometheus örgütünün ittifak yaptığı üçüncü ülke Amerika Birleşik Devletleri oldu.

Türk kökenli Prometheus liderleri bu defa ABD ile ittifak kurdular. ABD istihbarat teşkilatı CİA’nın kuruluşunda rol aldılar.

İki tarafın hedefi aynıydı; Sovyet Rusya’yı çökertmek.

Örgütün bu dönemde uyguladığı ana strateji anti-komünistliktir.

Anti-komünist düşünce tek başına yetersiz kaldığı için, uygulanan strateji İslamcılık figürleri ile zenginleştirilmiştir. Örneğin, bozkurt sembolü geri plana itilmiş, yerine üç hilal getirilmiştir.

Nihal Atsız ile Alparslan Türkeş’in arası işte bu strateji nedeni ile açılmıştır.

*

Yukarıdaki paragraftan da anlaşılacağı üzere, Milliyetçi Hareket Partisi, Prometheus örgütü üyeleri tarafından kuruldu.

Prometheus örgütünün yetişmiş kadroları ve siyasi fikirleri, MHP’ye miras kalmıştır.

*

Prometheus örgütünü, bu köşede bir yazı dizisi halinde anlatacağım (10 – 15 bölüm sürebilir).

Bölümlerin, normal makaleden biraz daha uzun olacağını tahmin ediyorum.