Nöbetçi Eczaneler
Çocukluk döneminden kalan aşı izleri arasında en belirgin olanı, hemen herkesin sol kolunun üst kısmında taşıdığı yuvarlak izdir. Yıllar geçmesine ve vücut hücreleri yenilenmesine rağmen bu izin silinmemesi, akıllara “Hangi aşıdan kalıyor ve neden kaybolmuyor?” sorusunu getiriyor.
O İz Hangi Aşıdan Kalıyor?
Koldaki bu karakteristik izin arkasında, tüberküloza (verem) karşı uygulanan BCG aşısı yer alıyor.
-
Açılımı Bacille Calmette-Guérin olan BCG aşısı, 1921 yılından bu yana tüberküloza karşı güvenle kullanılıyor ve günümüze dek milyarlarca insana uygulandı.
-
Dünya Sağlık Örgütü, verem riskinin yüksek olduğu bölgelerde bebeklere hayatlarının ilk dönemlerinde tek doz BCG aşısının yapılmasını öneriyor. Bu aşı geleneksel olarak sol kolun üst kısmına tatbik ediliyor.
İzin Kalıcı Olmasının Nedeni Nedir?
Birçok rutin aşı kas içine veya deri altına enjekte edilirken, BCG aşısının iz bırakmasının temel sebebi uygulanış biçimidir:
-
Deri İçi Uygulama (İntradermal): BCG, doğrudan derinin içine yapılır. Bağışıklık sistemi aşının içerisindeki zayıflatılmış bakteriye tam bu noktada çok güçlü bir reaksiyon gösterir.
-
İyileşme Süreci: Aşının ardından bölgede kabarık bir baloncuk oluşur. Birkaç hafta içinde bu baloncuk küçük bir yaraya dönüşür, zamanla kabuk bağlar ve kabuğun düşmesi aylar sürebilir.
-
Kalıcı Doku: İyileşme sürecinde derinin o bölgesinde normal dokudan farklı, karakteristik bir doku (skor) gelişir ve geriye ömür boyu kalan yuvarlak iz kalır.
İz Olmaması Aşının Taktir Edilmediği Anlamına mı Gelir?
Uzmanlar, izin büyük ya da küçük olmasının —ve hatta bazı kişilerde hiç görünmemesinin— aşının koruyuculuğu hakkında doğrudan bir gösterge olmadığını belirtiyor. İzin büyüklüğü kişisel cilt yapısına göre değişebiliyor. Aşının asıl amacı ise çocukları verem hastalığının en ağır ve tehlikeli formlarından korumaktır.
Öte yandan, daha yaşlı kuşaklarda görülen benzer izlerin bir diğer yaygın kaynağı ise çiçek aşısıdır. Dünya Sağlık Örgütü’nün 1980 yılında çiçek hastalığının kökünün kazındığını ilan etmesiyle birlikte bu aşının uygulanmasına son verilmiştir.