Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin idari yapısında taşları yerinden oynatacak, mülki idare sınırlarını yeniden çizecek dev bir reform için geri sayım başladı. Ülke genelinde il sayısını 81’den 106’ya yükseltecek kanun teklifi düzenlemesi için gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çevrildi. “Hangi ilçeler il olacak?”, “Benim ilçem listede var mı?” soruları milyonlarca vatandaşın gündem maddesi haline gelirken, il statüsüne geçmeye hazırlanan 25 şanslı ilçenin taslak listesi ve uygulanacak kriterler şekillendi.
Ancak hazırlık sürecinde hem listede yer alan iki adaş ilçenin isim karmaşası hem de plaka kodlarındaki “100 numara” krizi bürokraside ilginç tartışmaları beraberinde getirdi. İşte kriterlerden isim krizine, plaka polemiğinden tam listeye kadar dev reformun tüm perde arkası…
Bir İlçenin İl Olabilmesi İçin Hangi Kriterler Aranıyor?
Türkiye’de 1989 yılında Aksaray ile başlayıp 1999 yılında Düzce ile son bulan “ilçelerin il yapılması” süreci, tam 27 yıl sonra yeniden canlanıyor. Masadaki “nüfus ve coğrafi derinlik” formülüne göre bir ilçenin il tabelası asabilmesi için şu 5 temel kriteri aynı anda karşılaması gerekiyor:
-
Nüfus Yoğunluğu: İlçenin toplam nüfusunun en az 100 bin sınırını aşmış olması,
-
Mesafe: İlçe merkezinin, bağlı olduğu mevcut şehir merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunması,
-
Ekonomik Gelişmişlik: Ticaret hacmi, sanayi altyapısı ve ekonomik kendi kendine yetebilme gücü,
-
Ulaşım: Çevre illerle olan bağlantı yolları ve gelişmiş ulaşım ağı,
-
Şehirleşme: Mevcut yerleşim planı, hastane, okul ve idari bina altyapısının il yönetimine uygunluğu.
İşte İl Olması Beklenen 25 İlçenin Tam Listesi
Kriterleri başarıyla karşılayan ve Meclis komisyonunun masasında onay bekleyen 25 ilçenin alfabetik sıra ile tam listesi şu şekilde:
-
Akhisar (Manisa)
-
Alanya (Antalya)
-
Bandırma (Balıkesir)
-
Cizre (Şırnak)
-
Çorlu (Tekirdağ)
-
Edremit (Balıkesir)
-
Elbistan (Kahramanmaraş)
-
Erciş (Van)
-
Ereğli (Konya)
-
Ereğli (Zonguldak)
-
Ergani (Diyarbakır)
-
Fethiye (Muğla)
-
İnegöl (Bursa)
-
İskenderun (Hatay)
-
Kahta (Adıyaman)
-
Kozan (Adana)
-
Lüleburgaz (Kırklareli)
-
Manavgat (Antalya)
-
Midyat (Mardin)
-
Nazilli (Aydın)
-
Polatlı (Ankara)
-
Siverek (Şanlıurfa)
-
Tarsus (Mersin)
-
Ünye (Ordu)
-
Yüksekova (Hakkari)
İki Ereğli İçin İsim Mesaisi: Hangisinin Adı Değişecek?
Hazırlanan 25 ilçelik listede hem Zonguldak’ın Karadeniz Ereğli ilçesinin (173 bin nüfus) hem de Konya’nın Ereğli ilçesinin (158 bin nüfus) yer alması idari açıdan yeni bir tartışma doğurdu. İki ilçenin de aynı anda il yapılması durumunda resmi yazışmalarda, adres sistemlerinde ve kargo altyapılarında kaos yaşanmaması adına isim formülü aranıyor. Masadaki seçenekler arasında kentlerin “Yeşil Ereğli”, “Karadeniz Ereğli” veya “Ova Ereğli” gibi coğrafi ön adlarla tescillenmesi ya da TBMM komisyonunda yapılacak oylamayla birinin isminin tamamen revize edilmesi bulunuyor.
“100” Numaralı Plakayı Kimse İstemiyor!
Düzenlemenin en çok konuşulan magazinel ve bürokratik krizi ise plaka numaralarında yaşanıyor. Düzce’nin 81 numarayla son bulduğu mevcut sistemde, yeni iller alfabetik sıraya göre değil, kanunun çıkış sırasına göre 82’den başlayarak plaka kodu alacak. Bu matematiksel dizilimde tam ortada yer alan “100” numaralı plaka kodu ise aday ilçeler arasında adeta bir krize dönüştü.
İl olmayı bekleyen büyük ilçelerin yerel yönetimleri ve sivil toplum kuruluşları, 100 numaralı plakanın trafikte algılanmasının zor olacağı, tescil işlemlerinde dijital sistemlerde karmaşa yaratabileceği ve estetik durmadığı gerekçesiyle bu numarayı almak istemediklerini üst kurullara iletti. Kanun teklifi hazırlık komisyonu, bu psikolojik ve bürokratik direnci kırmak adına yeni illerin tamamına plaka kodlarının kura yöntemiyle mi yoksa nüfus büyüklüğü sırasına göre mi verileceğini kararlaştırmak için ek mesai harcıyor.