Nöbetçi Eczaneler
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Dünya Ekonomik Forumu kapsamında Davos’ta yaptığı konuşmada Avrupa’nın küresel rekabetteki konumuna ve transatlantik ilişkilerde yaşanan gerilimlere dikkat çekti. Macron’un açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social platformunda paylaştığı ve sızdırıldığı belirtilen özel mesajlaşmaların ardından geldi.
Macron, Avrupa’nın çıkarlarını korumak için elindeki tüm araçları kullanmaktan çekinmemesi gerektiğini belirtti. Konuşma, Trump ile artan siyasi ve diplomatik gerilimlerin yanı sıra kamuoyuna yansıyan özel mesajların tetiklediği tartışmaların gölgesinde yapıldı.
Davos’ta kendisini dinlemeye gelen kalabalığın karşısına havacı gözlükleriyle çıkan Macron, ABD’nin mevcut rekabet anlayışının Avrupa’yı ikincil bir konuma itmeye çalıştığını savundu. Bu yaklaşımı sert sözlerle eleştiren Macron, Avrupa’nın bu duruma sessiz kalmaması gerektiğini ifade etti.
Konuşmasında Avrupa’ya da çağrıda bulunan Macron, kıtanın temel sorunlarını çözmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Bunun için kilit sektörlerde daha fazla yenilik yapılması ve özel yatırımların artırılmasının şart olduğunu dile getirdi. Macron, saygıya dayalı bir uluslararası düzenin önemine işaret ederek, zorbalık yerine karşılıklı saygının esas alınması gerektiğini söyledi.
Trump’tan doğrudan söz etmese de Macron, konuya tamamen uzak durmadı. Konuşmasına, “Barış, istikrar ve öngörülebilirlik zamanı,” diyerek başladı. Bu sözler, salonda gülüşmelere yol açtı ancak Macron, dünyanın “istikrarsızlık ve dengesizlik” dönemine girdiğini, çatışmaların ise “normalleştiğini” ifade etti.
2025 yılının onlarca savaşla geçtiğini hatırlatan Macron, “Bazılarının çözüldüğünü duyuyorum” diyerek, Trump’a dolaylı bir gönderme yaptı. Konuşmasının sonunda ise tonu sertleşti: “Yeni bir emperyalizm ya da yeni bir sömürgecilik zamanı değil. Küresel sorunları çözmek için işbirliği zamanı.”
Macron sözlerini, “Zorbalara değil, saygıya değer veriyoruz. Hukukun üstünlüğünü, kaba güce tercih ediyoruz,” diyerek tamamladı.
‘Dostum, ne yaptığını anlamıyorum’
Macron’un Davos konuşması, Trump’ın sosyal medya hesabından paylaştığı ve Fransız liderin Grönland konusundaki rahatsızlığını gösteren mesajların ortaya çıkmasının hemen ardından geldi.
Trump’ın yayınladığı ekran görüntülerinde, Macron’un “Ukraynalılar, Danimarkalılar, Suriyeliler ve Ruslar” ile bir toplantıya ev sahipliği yapmayı teklif ettiği ve ABD Başkanı’nı Paris’te akşam yemeğine davet ettiği görülüyor. Mesajlarda Macron, “Dostum… Grönland konusunda ne yaptığını anlamıyorum. Gel büyük işler yapalım,” ifadelerini kullanıyor.
Bu yazışmalar, Macron’un Trump’ın “Barış Kurulu” girişimine katılmayı reddetmesinin ardından ortaya çıktı. Trump ise buna karşılık Fransız şarapları ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi tehdidinde bulundu. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada Macron için “Kimse onu istemiyor, zaten yakında görevden ayrılacak,” dedi.
Olağanüstü zirve ve acil önlemler
Macron’un Davos’taki çıkışı, perşembe günü yapılması planlanan olağanüstü AB zirvesiyle aynı haftaya denk geldi. Fransız yetkililer, AB’nin “zorlayıcı uygulamalara karşı” geliştirdiği ve ABD şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerini sınırlayabilecek olan acil durum mekanizmasının devreye alınmasını savunuyor.
Trump ise NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı telefon görüşmesinde Davos’ta bir toplantıya açık olduğunu belirtirken, Grönland üzerindeki ABD kontrolü talebinden geri adım atmayacağını yineledi.
Trump’ın diğer NATO liderleriyle de paylaştığı mesajda, “ülkenizin 8 savaşı durdurduğum için bana Nobel Barış Ödülü vermemeye karar verdiği düşünülürse, artık sadece barışı düşünme zorunluluğu hissetmiyorum” ifadeleri yer alıyordu.
Mektup, Store ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb’ın Trump’ın gümrük vergisi tehditlerine karşı çıkan ortak mesajına yanıt olarak geldi.
Store, Nobel Barış Ödülü’nün Norveç hükümeti tarafından verilmediğini, 5 üyeli bağımsız bir organ olan Nobel Komitesi’nin karar verdiğini açıkladı.
2025 ödülü Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado’ya verilmiş ve Machado geçen hafta madalyasını sembolik olarak Beyaz Saray’da Trump’a takdim etmişti.
Nobel Enstitüsü’nün kurallarına göre, ödülü kazanan kişinin unvanı ödül verildikten sonra hiçbir şekilde devredilemez. Ancak geçmişte madalyaların hediye edildiği ya da satıldığı oldu.
‘Özgür kalmak için korkmak gerekir’
Trump’ın Grönland üzerindeki emelleri konusundaki çatışma, Macron’un Fransa’nın Kuzey Kutbu adasındaki askeri varlığını güçlendirme vaadinin ardından alevlendi.
Yaklaşık 15 Fransız askeri halihazırda tatbikatlar için Nuuk’ta konuşlanmış durumda, buna ek olarak kara, hava ve deniz unsurlarıyla takviye süreci devam ediyor.
Geçtiğimiz hafta Istres Hava Üssü’nde silahlı kuvvetlere hitaben bir konuşma yapan Macron, 2026 yılının Fransız savunması için zorlu bir yıl olacağını söyledi ve 2026-2030 yılları arasında 36 milyar euroluk ek askeri harcama planlarını teyit etti.
Macron, “Özgür kalmak için korkulmalı, korkulmak için de güçlü olunmalıdır. Bu acımasız dünyada güçlü olmak için daha hızlı ve daha güçlü hareket etmeliyiz,” dedi.
