Nöbetçi Eczaneler
ABD’nin en etkili gazetelerinden The New York Times, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde kamu gücünü kişisel çıkarları doğrultusunda nasıl kullandığını ayrıntılı bir başyazıyla ele aldı. Gazetenin editoryal kurul imzasıyla yayımlanan “Trump 1 milyar 408 milyon 500 bin doları nasıl cebe indirdi?” başlıklı yazıda, Trump ailesinin gelir ağları detaylandırıldı.
Analizde, bu tablonun yalnızca etik ihlalleri değil, aynı zamanda ABD demokrasisinin meşruiyetini tehdit eden bir çıkar düzenini ortaya koyduğu vurgulandı.
Başkanlığı kamu hizmeti değil kazanç aracı olarak görmesi
Başyazıda Trump’ın başkanlık anlayışı şu ifadelerle tarif edildi: Trump’ın hiçbir zaman ülkesinin kendisi için ne yapabileceğini sorgulayan bir lider olmadığı, bunun yerine ülkesinin kendisine ne kazandırabileceğinin sınırlarını zorladığı belirtildi.
Gazeteye göre Trump, başkanlığı kamu hizmeti olarak değil, kişisel kazanç üretme mekanizması olarak değerlendirdi ve bu doğrultuda insanları, şirketleri ve yabancı devletleri hükümet gücü üzerinden kendi çıkarlarına hizmet etmeye yönlendirdi.
En az 1,4 milyar dolarlık kazanç
The New York Times’ın farklı haber kuruluşlarının analizlerine dayandırdığı hesaplamaya göre Trump, başkanlık makamını kullanarak en az 1,4 milyar dolar kazandı. Gazete, bu rakamın yalnızca alt sınırı temsil ettiğini ve kamuoyundan gizli kalan kazançlar nedeniyle gerçek tutarın daha yüksek olabileceğini özellikle vurguladı.
Yabancı yatırımlar ve devletlerle iç içe projeler
Trump Organization’ın yurtdışındaki projeleri yazının önemli başlıkları arasında yer aldı. Umman’daki bir otel, Hindistan’ın batısındaki bir ofis kulesi ve Riyad yakınlarındaki bir golf sahası, şirketin yurtdışında yürüttüğü 20’den fazla projeden sadece birkaçı olarak sıralandı.
Gazete, bu projelerin büyük bölümünün yabancı hükümetlerin onayı ve desteği olmadan hayata geçirilemeyeceğine dikkat çekti. Vietnam örneğinde, Trump Organization’ın Hanoi dışında 1,5 milyar dolarlık golf kompleksi için temel atmasından kısa süre sonra ABD’nin Vietnam’a yönelik gümrük tarifelerini düşürmeyi kabul ettiği hatırlatıldı.
Amazon ve medya şirketlerinden yüksek ödemeler
Trump ailesinin Melania Trump hakkında çekilecek bir belgesel için Amazon’dan aldığı 28 milyon dolarlık ödeme de yazıda öne çıkan başlıklardan biri oldu. The New York Times, bu ödemenin piyasa koşullarının oldukça üzerinde olduğunu ve siyasi bağlamdan bağımsız değerlendirilemeyeceğini aktardı.
Ayrıca büyük teknoloji ve medya şirketlerinin, Trump’ın yeniden seçilmesinin ardından toplam 90,5 milyon dolarlık uzlaşma ödemesi yaptığı bilgisi paylaşıldı.
Katar’dan 400 milyon dolarlık uçak
Başyazının en dikkat çekici örneklerinden biri, Katar’ın Trump’a hediye ettiği 400 milyon dolarlık Boeing 747 oldu. Yazıda, eski ABD Başkanı Harry Truman’ın görevden ayrıldığında maddi mütevazılığına dikkat çekilerek Trump’ın bu uçakla ilgili yaklaşımı karşılaştırıldı.
Trump’ın, Katar’dan gelen bu hediyeyi başkanlık kütüphanesinde sergilemeyi planladığını söylediği ve hediyenin siyasi etkisini tamamen reddetmediği hatırlatıldı.
Kripto paralar en büyük gelir kaynağı
Gazeteye göre Trump ailesinin en büyük kazanç kalemi kripto paralar oldu. Çeşitli kripto para projeleri üzerinden en az 867 milyon dolar elde edildiği belirtildi. NYT, bu sistemin yabancı aktörlerin ve çıkar gruplarının başkana dolaylı yoldan para aktarmasına olanak sağladığına dikkat çekti.
Yolsuzluk değil demokratik aşınma uyarısı
Başyazı, Aristoteles’e atıfla, kamusal yarar yerine kişisel kazancı hedefleyen yönetimlerin biçimsel olarak cumhuriyet kalsa bile içinin boşaldığını savundu. Böyle bir düzenin yalnızca devleti değil, toplumu da yozlaştırdığı ve yurttaşların hukuka ve demokrasiye olan inancını zayıflattığı ifade edildi.
Yazı, Trump döneminde ABD’nin ciddi bir demokratik aşınma riskiyle karşı karşıya olduğu değerlendirmesiyle sona erdi.