Nöbetçi Eczaneler
Obezite her geçen gün artmakta ve gittikçe artan sağlık sorunu haline gelmektedir. Obeziteye eşlik eden 32 farklı hastalık var ve bu hastalıklar hem insan ömrünü kısaltmakta emde yaşam kalitesini düşürmektedir.
Tüm dünyada 2 milyar kişi fazla kilolu insan var ve bu dünya nüfusunun dörtte birini oluşturmaktadır. Bu insanlardan 650 milyonu Obezite sorunu yaşıyor. Bir an önce önlem alınmaz ise 2050 yılında bu sayının iki katına çıkması beklenmektir.
Obez bireylerde uyku sorunları, kalp hastalıkları, tip 2 şeker hastalığı, eklem hastalıkları, polikistik over, infertilite(kısırlık) ve depresyon yaygın olarak görülmektedir. Bu hasatlıkların her biri üzerinde detaylıca durulması gereken sağlık sorunlarıdır. Örneğin; obezite sorunu yaşayanların çoğu antidepresan ilaçlar kullanmaktadır. Depresyon insanların yaşam kalitesini düşürmekte, iş verimini azaltma, çevresine olumsuz enerji yayarak mutsuz bir toplum görüntüsü verilmesine neden olmaktadır. Depresyon sorunu nedeniyle her yıl milyonlarca kutu antidepresan ilaçlar kullanılmaktadır, psikiyatristler mesailerinin çoğunu depresyon tedavisi ile mücadele ile geçirmektedir. Mutlu toplum mutlu insanlarla sağlanır.
Obezite tedavi edildiğinde eşlik eden hastalıklarda düzelmektedir. Bu durum hem sağlıklı bir yaşama neden olur hem de sağlık harcamalarını azaltır. Obeziteye tedavi edildiğinde hipertansiyon %80, Tip 2 diyabet %70, depresyon %80, Eklem rahatsızlıkları %80 iyileşmektedir.,
Obezite bu kadar önemli bir sağlık sorunu olduğuna göre mutlaka tedavi edilmeli hatta obezitenin oluşmaması için halk sağlığı önlemleri alınmalıdır. Öncelikle çocukluk döneminden itibaren beslenme eğitimi verilmeli, spor merkezleri yaygınlaştırılmalı ve bu merkezlere başvurular teşvik edilmelidir. Tüm çabalara rağmen yine de teknoloji ve yaşam tarzının getirdiği hareketsiz yaşam nedeniyle obezite olabilir. Bu durumda da tedavi yöntemleri öne çıkmaktadır. Tedavi yöntemleri ise en basitinden en radikal yöntemlere göre değişiklik göstermektedir. Beslenme önerileri, spor faaliyetleri kalori düzenleme gibi önlemler ilk akla gelen basit ama çok disiplinli uygulandığında sonuç alınabilecek yöntemlerdir. Özellikle fazla kilolu olmayan veya 5-10 Kg fazlası olanlarda bu tip yöntemler etkili olabilir. Özellikle obez olan veya morbid obez dediğimiz aşırı obez olan kişilerde mide balonu veya mide ameliyatları etkili kilo kaybı sağlayabilmektedir. Fazla kilosu 20-30 Kg olan kişilerde mide balonu etkili olabilirken daha fazla kilosu olanlarda tüp mide veya mide bypass ameliyatları ile kalıcı ve hızlı kilo kaybı sağlanabilmektedir.
Obezite ile mücadele süreklilik gerektiren bir durumdur. Özellikle beslenme ve spor yöntemleri ara verildiğinde etkisini hızla kaybetmektedir, verilen kilolar çabucak geri alınabilmektedir. Bu durum obezite ilaçları içinde geçerlidir. Başlangıçta ilaçla iyi kilo verilirken ilerleyen süreçte ilaçlar kullanılmasına rağmen etki azalmakta ve ilaç kısa süre için bile ara verilse diyet yöntemlerine göre 4 kat daha hızla verilen kilolar geri alınmaktadır.
Obezite ameliyatlarından Sleeve gastrektomi (tüp mide) ameliyatı ile midenin gereksiz büyümüş ve sarkmış kısmı olan %80 lik bölümü çıkarılmaktadır. Daha küçük mideye sahip olan kişiler gereksiz aşırı gıda tüketimi yapmadıkları için doğal olarak kilo verirler. Kilo verme süreci bir yıl kadar sürmektedir. Bir yılın sonunda tüketilen gıda miktarı bir miktar artarak doruğa çıkar. Bu miktar hiçbir zaman ameliyat öncesi tüketilen gıdanın yarısı kadar bile olmaz. Bir yılda yaklaşık ideal kiloya ulaşan kişi bu kilosunu uzun yıllar koruyabilir.
Çağımızın hastalığı olan obezite ile mücadele edilmediği takdirde sağlıksız insanlar ve sağlıksız bir toplum ile geleceğe güvenle bakmamız söz konusu olamaz. Öyleyse; obezite ile mücadele hem önleyici yöntemlerle hemde tedavi edici yöntemlerle topyekün yapılmalıdır.
Doç Dr İbrahim Sakçak